چه مقدار جیوه در ماهی مجاز است ؟ چگونه جیوه وارد بدن ماهی می شود ؟

چه مقدار جیوه در ماهی مجاز است ؟
مقدار متیل جیوه در اکثر ماهی ها ، حدود کمتر از ppm 0/05 – 0/01 است. تنها گونه های محدودی از ماهی ها مقدار ppm 1 متیل جیوه دارند که بنا به توصیه FDA مصرف آنها برای انسان مضر است.
علاوه بر کوسه ماهی و شمشیرماهی ، گونه های به خصوصی از ماهی تن که برای تهیه استیک استفاده می شوند ، مقادیر بیش از ppm 1 متیل جیوه دارند.
طبق توصیه FDA ، حداکثر مقدار مجاز متیل جیوه در ماهی ها ppm 1 است و این مقدار بسیار کمتر از میزانی است که بتواند در انسان ایجاد بیماری کند.
بهترین شاخص برای ارزیابی میزان متیل جیوه ، بررسی غلظت جیوه در مو و خون است. در افراد سالم ، محدوده طبیعی جیوه حدود ppm 0/008 در خون و ppm 2 در مو می باشد.
کمترین مقدار جیوه در بزرگسالان که باعث بروز علائم ناشی از مسمومیت می شود ، مقادیر ppb 2000 یعنی ppm 2 در خون و مو است.
 
 
سه نوع انتشار جیوه وجود دارد : انسانی، انتشار مجدد و طبیعی ، از جمله آتشفشان ها و دریچه های زمین گرمایی.
منابع انسانی مسئول 30٪ از کل انتشار هستند ، در حالی که منابع طبیعی مسئول 10٪ و انتشار مجدد 60٪ بقیه را تشکیل می دهند.
در حالی که انتشار مجدد بیشترین سهم انتشار را به خود اختصاص می دهد، این احتمال وجود دارد که جیوه ساطع شده از این منابع در اصل از منابع انسانی باشد.
انتشار مجدد به روش های مختلفی رخ می دهد. این امکان وجود دارد که جیوه ای که در خاک رسوب کرده است از طریق سیل دوباره وارد چرخه جیوه دریایی شود.
نمونه دوم انتشار مجدد آتش سوزی جنگل است. جیوه ای که درگیاهان جذب شده است دوباره در جو آزاد می شود.
جیوه آزاد شده می تواند به اقیانوس ها راه پیدا کند. بیشتر (تقریباً 40٪) جیوه ای که در نهایت به ماهی ها راه پیدا می کند از نیروگاه های زغال سنگ و نیروگاه های تولید کلر منشا می گیرد.
بزرگترین منبع آلودگی جیوه در ایالات متحده، انتشارات نیروگاهی با سوخت زغال سنگ است. کارخانه های شیمیایی کلر از جیوه برای استخراج کلر از نمک استفاده می کنند که در بسیاری از نقاط جهان در فاضلاب تخلیه میشود.
زغال سنگ حاوی جیوه به عنوان یک آلاینده طبیعی است. هنگامی که برای تولید برق استفاده می شود، جیوه به صورت دود در جو آزاد می شود. بیشتر این آلودگی جیوه ای را می توان در صورت نصب دستگاه های کنترل آلودگی از بین برد.
 
 
انسان ها از راه های مختلفی می توانند در معرض خطرات جیوه قرار بگیرند مثل تنفس بخارات جیوه در هنگام کار در معدن یا کارهای صنعتی همچنین جیوه در آب دریاها و اقیانوس ها به میزان کمی وجود دارد.
جیوه همچنین در موارد زیر یافت می شود:
غذا
سایت های صنعتی
پرکردگی دندان ساخته شده از آمالگام جیوه
دماسنج ها
لامپ ها
سیگار و دود سیگار
رنگ قدیمی
باتری ها
 
 
ماهی ها و صدف ها جیوه را در بدن خود غلیظ می کنند ، که اغلب تبدیل به متیل جیوه ، یک ترکیب سمی از ترکیبات آلی جیوه می گردد و از طریق غذاهای دریایی به جمعیت انسانی منتقل می شود ، جایی که می تواند منجر به مسمومیت با جیوه شود.
جیوه هم برای اکوسیستم های طبیعی و هم برای انسان خطرناک است ، زیرا فلزی است که بسیار سمی است ، به ویژه به دلیل توانایی آن در آسیب رساندن به سیستم عصبی مرکزی.
گونه های ماهی هایی که عمر طولانی دارند و در بالای زنجیره غذایی هستند ، مانند نیزه ماهی ، تن ، کوسه ، اره ماهی ، ماهی خال خالی شاهی و کاشی ماهی حاوی غلظت های بالاتر جیوه نسبت به سایرین هستند.
نهنگ ها و دلفین ها جیوه و سایر آلاینده ها را در خود انباشته می کنند. بنابراین جمعیت هایی که گوشت نهنگ می خورند ، مانند ژاپنی ها و فاروئی ها ، در برابر مصرف جیوه آسیب پذیر هستند.
 
 
وجود جیوه در ماهی برای افرادی که این جیوه را می خورند به ویژه برای زنان باردار یا مادران شیرده و کودکان خردسال ممکن است یک نگرانی بهداشتی باشد.
در اکوسیستم های ماهیان پرورشی ، که معمولاً برای تولید انبوه غذاهای دریایی صورت میگیرد ، جیوه به وضوح از طریق زنجیره غذایی از طریق ماهی هایی که پلانکتون های کوچک مصرف می کنند و همچنین از طریق منابع غیر غذایی مانند رسوبات زیر آب افزایش می یابد.
محصولات حاصل از ماهی حاوی مقادیر مختلفی از فلزات سنگین ، به ویژه جیوه و آلاینده های محلول در چربی ناشی از آلودگی آب هستند.
 
 
چه مقدار جیوه در ماهی مجاز است ؟
ماهی ماده غذایی مفیدی است که در مناطق شمالی و جنوبی کشورمان یعنی مناطقی که در کنار دریا واقع شده اند ، جزو مواد اصلی و اساسی برنامه غذایی مردم این مناطق محسوب می شود.
ماهی دارای ارزش تغذیه ای بسیار بالایی است و اکثر مواد مغذی مفید و ضروری برای انسان را به تنهایی داراست.
ماهی یکی از منابع خوب آهن است و آهن در خونسازی و همچنین در حفظ مقاومت بدن در برابر میکروب ها نقش مهمی به عهده دارد.
آهن موجود در ماهی به گونه ای است که جذب آن در دستگاه گوارش آسان بوده و به خوبی در بدن به مصرف می رسد.
علاوه بر آن آهن موجود در ماهی ، جذب آهن منابع گیاهی را هم افزایش می دهد بنابراین نقش مهمی در پیشگیری از کم خونی ناشی از فقر آهن به عهده دارد.
ماهی به دلیل داشتن پروتئین های با کیفیت بالا و اسیدهای چرب امگا 3 ، جزء مهمی از یک رژیم غذایی سالم محسوب می شود و نقش مهمی در پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی دارد.
لذا کلیه افراد جامعه ، به ویژه زنان و کودکان بایستی ماهی را به خاطر فواید متعدد تغذیه ای آن در رژیم غذایی خود جای دهند.
 
 
جیوه علاوه بر بدن ماهی در همه جا پراکنده است
جیوه به طور طبیعی در محیط وجود دارد. بر طبق آمار FDA (اداره غذا و دارو) سالانه به طور طبیعی تقریبا6000- 2700 تن جیوه از سطح زمین و اقیانوس ها به اتمسفر آزاد می شود.
 
 
چگونه جیوه وارد بدن ماهی می شود ؟
مقدار بسیار کمی از جیوه در آب حل شده و تحت تأثیر باکتری ها تغییر شیمیایی می یابد و به متیل جیوه که شکل سمی تر جیوه است ، تبدیل می شود.
متیل جیوه معمولا پس از ورود به معده ، به آسانی جذب و به آهستگی دفع می گردد.
متیل جیوه هنگام عبور آب از آبشش های ماهی و تغذیه ماهی از ارگانیسم های آبزی و پلانکتون ها ، جذب بدن ماهی می شود.
ماهی های بزرگ تر که خود از ماهی های کوچک تر تغذیه می کنند ، دارای مقادیر بالاتری از متیل جیوه می باشند.
متیل جیوه در بدن ماهی ، اتصالات محکم را با عضلات و سایر بافت ها تشکیل می دهد. فرآیند پخت ماهی تأثیر چندانی در کاهش مقدار متیل جیوه ندارد.
تقریباً تمام ماهی ها ، حاوی مقادیر ناچیزی از متیل جیوه می باشند که البته در بعضی گونه ها مقدار آن بیشتر است.
با همه این ها، ماهی مفید است
ارائه اطلاعات در این زمینه نبایستی موجب دوری مردم از این ماده غذایی ارزشمند شود، بلکه هدف، آگاه کردن مردم در زمینه انتخاب صحیح انواع ماهی و مصرف درست آن است.
به طور کلی در تمامی موجودات زنده ، آلودگی ها از طرق مختلف نفوذ و تجمع پیدا می کنند. این موضوع مختص آبزیان و حتی حیوانات نیست و در مورد گیاهان هم صدق می کند.
بررسی های علمی نشان می دهد میزان فلزات سنگین در بافت موجوداتی که در نواحی اطراف صنایع خاصی نظیر کارخانجات تولید باتری و یا کاغذسازی ها حضور دارند، بیشتر است.
از یک سو مساله قرار گرفتن آبزیان در معرض مواد مطرح است و از سوی دیگر حد و میزان مجاز این مواد.
با توجه به موارد مذکور و بررسی های انجام شده، در حال حاضر خطر وجود فلزات سنگین، آبزیان کشور ما را تهدید نمی کند و یا حداقل در بررسی های انجام شده تا کنون، این موضوع به اثبات نرسیده است.